Month: March 2011

Continue Reading

Long time no see

Έχει περάσει αρκετός καιρός από την τελευταία μου δημοσίευση. Οι λόγοι πολλοί: Ψιλοβαριόμουν, όταν δεν βαριόμουν δεν είχα χρόνο γιατί είχα άλλες ασχολίες, δεν είχα τί να πω… Καλά, βλακείες, απλά βαριόμουν.

Εδώ και λίγες μέρες όμως, γυρνούν στο μυαλό μου κάποιες σκέψεις, που θα ήθελα να μοιραστώ.

Να ξεκαθαρίσω κάτι: Οικονομολόγος δεν είμαι και μεταξύ μας, ποτέ δεν θεώρησα τα οικονομικά επιστήμη. Τουλάχιστον όχι με την έννοια που δίνουμε στις θετικές επιστήμες. Απλή λογική να έχει κάποιος, τα μάτια του και τα αυτιά του ανοιχτά για να αφουγκράζεται τα μηνύματα και μια στοιχειώδη γνώση των κανόνων ή συνηθειών που διέπουν τις σχέσεις των ανθρώπων στις μεταξύ τους συναλλαγές, και μπορεί να ερμηνεύσει σχεδόν το σύνολο των φαινομένων που λαμβάνουν χώρα στο περιβάλλον του και δη στο οικονομικό.

Αυτή μου την κοινή λογική λοιπόν επιστράτευσα και έκανα τις παρακάτω σκέψεις, με αφορμή βέβαια και αυτά που συμβαίνουν γύρω μας τον τελευταίο χρόνο:

Είναι δεδομένο, ότι το χρήμα πλέον, δεν αντικατοπτρίζει κάποια αξία ανταλλάξιμη σε χρυσό ή κάποιο άλλο πολύτιμο υλικό, εδώ και πολλά χρόνια. Οι δε συναλλαγματικές ισοτιμίες είναι εν μέρει μια απεικόνιση της σχετικής ισχύος των Εθνικών Οικονομιών αλλά και σε ένα μεγάλο μέρος, αποτέλεσμα κερδοσκοπίας μιας και το χρήμα το ίδιο, πλέον δεν είναι απλά ένα συναλλακτικό μέσο, αλλά εμπόρευμα το ίδιο. Γι αυτό το λόγο και αυτοί που το εμπορεύονται (οι Τράπεζες δηλαδή), έχουν αποκτήσει τεράστια ισχύ η οποία και συνεχώς μεγαλώνει. Προσωπική μου άποψη είναι ότι αυτό θα είναι και η καταστροφή του μοντέλου αυτού, αφού ο Καπιταλισμός περνάει πάντα κρίσεις όταν υπάρχει υπερβολική προσφορά εμπορευμάτων χωρίς την δυνατότητα απορρόφησής του, άρα, όταν το απόλυτο εμπόρευμα βρεθεί σε υπερπροσφορά (το χρήμα εν προκειμένω ως εμπόρευμα – δηλαδή υπερβολική ρευστότητα που δεν θα βρίσκει επενδυτική διέξοδο), τότε θα υπάρξει και η απόλυτη κρίση. Μπορεί ήδη να την ζούμε, δεν ξέρω και δεν μπορώ να πω με βεβαιότητα, γιατί αυτοί που ζουν την Ιστορία σπανίως μπορούν να την δουν και γραμμένη, αλλά αυτή είναι μια άλλη συζήτηση που δεν είναι του παρόντος.

Του παρόντος όμως είναι η κρίση που περνάει η Ευρώπη (και κατά συνέπεια κι εμείς βεβαίως και μάλιστα μεγεθυμένη κατά το βαθμό της παθογένειας της οικονομίας μας) και η οποία φαίνεται ολοένα να βαθαίνει, ενώ οι λύσεις που προτείνονται φαίνεται να οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε μεγαλύτερα προβλήματα (και εμάς στην καταστροφή).

Ταυτόχρονα, σε ένα κόσμο που είναι ανισοβαρώς και ανισόμετρα ανεπτυγμένος αλλά άκρως παγκοσμιοποιημένος χωρίς ασφαλιστικές δικλείδες (αυτές θυσιάστηκαν στον βωμό των υπερκερδών των πολυεθνικών), η Ευρώπη καλείται να ανταγωνιστεί την Κίνα και την Ινδία και άλλες αναδυόμενες οικονομίες, έχοντας το "μειονέκτημα" των κοινωνικών κεκτημένων τόσων ετών (υπό το σκιάχτρο αλλά και την έμπνευση του "σοσιαλιστικού μπαμπούλα", όταν αυτές οι οικονομίες έχουν εργαζόμενους-δούλους με 1 δολάριο την ημέρα.

Ένα ισχυρό και υπερτιμημένο Ευρώ, φυσικά δεν βοηθάει.

Ποια είναι λοιπόν η σκέψη μου;

Ας πούμε, πως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αποφάσιζε να δώσει λύση, τυπώνοντας χρήμα και αγοράζοντας με αυτό, το χρέος χωρών όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία κλπ, δίνοντας αυτό το χρήμα στις Τράπεζες και αγοράζοντας τα "τοξικά" ομόλογα. Στην συνέχεια, κάνει ένα κούρεμα στα ομόλογα αυτά μέχρι του σημείου το χρέος να πληροί τα κριτήρια Σύγκλισης.

Αυτό, κατά την γνώμη μου, θα είχε τα εξής ευεργετικά αποτελέσματα στο σύνολο της Ευρωζώνης:

  1. Οι τράπεζες, θα απαλλάσσονταν από τις επισφάλειες των κρατικών ομολόγων που ήταν προβληματικά και άρα επηρεάζουν αρνητικά και την αξιολόγησή τους.
  2. Τα κράτη, των οποίων οι τράπεζες είχαν τέτοια έκθεση, δεν θα χρειαστεί να ενεργοποιήσουν μηχανισμούς στήριξης προς αυτές, με εγγυήσεις που τελικά εγγράφονται στο χρέος (καταλάβατε το παράλογο; Η Ελλάδα για παράδειγμα, παρέχει εγγυήσεις στις τράπεζες οι οποίες, έχουν ομόλογα της Ελλάδας και τα οποία χρησιμοποιούν για την άντληση ρευστότητας. Αν δεν μπορέσουν να αποπληρώσουν, θα πληρώσει το Κράτος, το οποίο ΗΔΗ έχει δανειστεί από αυτές! Είναι σαν να δανείζω τον πατέρα μου και μετά αυτός, με τα χρήματα αυτά, εγγυάται για μένα για να πάρω δάνειο από την Τράπεζα!
  3. Το Ευρώ, εφόσον θα κυκλοφορήσει σε μεγαλύτερη ποσότητα στην αγορά (όχι όμως ανεξέλεγκτα) θα διολισθήσει σε σχέση με τα ανταγωνιστικά του νομίσματα (κάτι σαν κι αυτό που κάνει η Αμερική δηλαδή, που έχει πνίξει τον κόσμο στα δολάρια). Κατά την γνώμη μου, δεν υπάρχει κίνδυνος ανεξέλεγκτης υποτίμησης μιας και η Ε.Ε. πραγματοποιεί το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών της, ενδοκοινοτικά. Είναι δηλαδή εν πολλοίς μια αυτάρκης αγορά που δεν κινδυνεύει. Η διολίσθηση αυτή όμως, θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα στις εξαγωγές της Ευρώπης (της Γερμανίας δηλαδή στο μεγαλύτερο ποσοστό) προς τρίτες χώρες, μιας και τα προϊόντα της θα είναι φθηνότερα.
  4. Θα απομακρυνθεί ο κίνδυνος χρεωκοπίας των ευάλωτων οικονομιών και μάλιστα ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΚΛΗΘΟΥΝ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΟΥΝ ΤΟ ΜΑΡΜΑΡΟ ΟΙ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΙ ΤΩΝ ΠΛΟΥΣΙΩΝ ΧΩΡΩΝ.
  5. Παράλληλα, θα έχουμε μια περίπτωση δημιουργικής καταστροφής (ένας από τους τρόπους αντιμετώπισης των κρίσεων του Καπιταλισμού), αλλά αυτή τη φορά ΑΝΑΙΜΑΚΤΗΣ.
  6. Και το σημαντικότερο, οι πιο ασθενείς οικονομίες, έχοντας απαλλαγεί από τον κίνδυνο της άμεσης χρεωκοπίας, θα μπορέσουν να εφαρμόσουν πολιτικές ανάπτυξης, στις υποδομές, στην βιομηχανία, στις υπηρεσίες με σκοπό την πραγματική σύγκλιση της Ευρώπης.

Φυσικά, για να επανέλθουμε στα καθ' ημάς, όλα αυτά, για να έχουν πραγματικό όφελος για την οικονομία μας, προϋποθέτουν μια άλλη πολιτική κουλτούρα στην Ελλάδα, ώστε να σταματήσει το όργιο κατασπατάλησης του Δημόσιου χρήματος που ελάμβανε χώρα στη χώρα τα τελευταία 30 χρόνια (που θυμάμαι εγώ τουλάχιστον).

Προϋποθέτει να μπουν επιτέλους φυλακή τα λαμόγια, να επιστραφούν τα κλεμμένα, μην μπορούν να κλέβουν από εδώ και πέρα, να, να…

Όλες αυτές οι προϋποθέσεις, όπως και οι προτάσεις μου στο επίπεδο της Ευρώπης, ανάγονται τελικά στην Πολιτική Βούληση, που αν υπάρχει, θα μπορεί να πάρει τις αποφάσεις που χρειάζονται. Υπάρχει;

Continue Reading